Dla przedsiębiorców na podatku liniowym, składka zdrowotna daje okazję do sporych oszczędności. Wystarczy tylko wiedzieć, jak to zrobić i która metoda opłaca się bardziej: zaliczenie składki do kosztów czy odliczenie od dochodu? W tym poradniku pokazujemy fakty, limity i wyliczenia, które pomogą Ci podjąć właściwą decyzję.
Jakie wprowadzono zmiany w składce zdrowotnej i podatku liniowym w 2026 roku?
W 2026 roku warto zwrócić uwagę na 3 istotne zmiany, które dotyczą bezpośrednio składki zdrowotnej na podatku liniowym. Są to: wyższy limit odliczenia składki zdrowotnej, zwolnienie ze składki od sprzedaży środków trwałych oraz wzrost minimalnej składki zdrowotnej.
1. Wyższy limit odliczenia składki zdrowotnej
W 2026 roku roczny limit składek zdrowotnych, które przedsiębiorca na podatku liniowym może odliczyć od dochodu lub zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, wzrósł do 14 100 zł. Dla porównania, w 2025 roku limit ten wynosił 12 900 zł.
Limit dotyczy składek faktycznie zapłaconych w 2026 roku, nawet jeśli dotyczą one okresów z roku poprzedniego.
2. Zwolnienie ze składki od sprzedaży środków trwałych
Od 2025 roku przedsiębiorcy nie mają obowiązku płacenia ani rozliczania składki zdrowotnej od dochodu ze sprzedaży środków trwałych wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Ta zasada jest naturalnie kontynuowana w 2026 roku.
Dodatkowo, jeśli sprzedaż nastąpi w okresie zawieszenia działalności, przychód ten również nie zostanie uwzględniony przy wyliczaniu składki zdrowotnej. Dotyczy to również przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej i ryczałtu.
Każda złotówka zapłacona w ramach składki zdrowotnej powyżej limitu 14 100 zł nie może zostać odliczona od dochodu ani zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że po osiągnięciu progu 14 100 zł, składka zdrowotna staje się dla przedsiębiorcy wyłącznie kosztem bez możliwości jakiegokolwiek odliczenia.
3. Wzrost minimalnej składki zdrowotnej
Wysokość minimalnej składki zdrowotnej jest powiązana z najniższym wynagrodzeniem brutto, które w 2026 roku wzrosło i wynosi 4 806 zł. W związku z tym minimalna składka uległa zmianie:
- za styczeń 2026 wynosi 314,96 zł (wyliczana jeszcze na zasadach z poprzedniego roku składkowego);
- od lutego 2026 do stycznia 2027 wynosi 432,54 zł miesięcznie.
Minimalną składkę należy opłacać również wtedy, gdy w danym miesiącu przedsiębiorca nie osiągnął dochodu lub poniósł stratę.
Składka zdrowotna na podatku liniowym
Pomimo kilku zmian, kluczowe wskaźniki pozostają identyczne jak w poprzednich latach.
- Stawka podatku liniowego wciąż wynosi 19%.
- Składka zdrowotna dla podatku liniowej to 4,9% dochodu.
- Rok składkowy dla tej formy opodatkowania trwa od 1 lutego bieżącego roku do 31 stycznia kolejnego roku.
Przedsiębiorcy wciąż mają prawo wyboru, w jaki sposób chcą odliczyć składkę zdrowotną: mogą zaliczyć ją do kosztów w KPiR lub odliczyć bezpośrednio od dochodu.
Przypominamy również, że prawo do odliczeń przysługuje tylko wtedy, gdy w momencie zapłaty składki zdrowotnej, przedsiębiorca korzysta z opodatkowania podatkiem liniowym. Odliczenie nie dotyczy więc przedsiębiorców na skali podatkowej oraz ryczałcie.
Zaliczenie składki do kosztów uzyskania przychodu
Ujęcie składki zdrowotnej w kosztach uzyskania przychodów (KPiR) zamiast bezpośredniego odliczania jej od dochodu, jest zazwyczaj korzystniejszym rozwiązaniem. Wynika to z dwóch głównych aspektów, które dokładnie wyjaśniamy poniżej.
1. Obniżenie podstawy naliczenia kolejnej składki zdrowotnej
Wrzucając składkę w koszty uzyskania przychodu, przedsiębiorca obniża zarówno podatek dochodowy, jak i podstawę, od której jest liczona składka zdrowotna w kolejnym miesiącu. Dzieje się tak, ponieważ wysokość składki zdrowotnej jest uzależniona od dochodu, natomiast zaliczenie składki do kosztów, ten dochód obniża.
Jeśli więc zapłacona składka wyniosła 2 000 zł i została ujęta w kosztach, przedsiębiorca:
- obniży swój podatek dochodowy o 380 zł (2000 zł x 19%),
- jego kolejna składka zdrowotna będzie niższa o 98 zł (2000 zł x 4,9%).
Gdy natomiast weźmiemy pod uwagę pełen limit odliczeń w wysokości 14 100 zł, wtedy przedsiębiorca:
- zapłaci podatek dochodowy niższy o 2 679 zł (14 100 zł x 19%),
- zaoszczędzi na składkach zdrowotnych łącznie 690,09 zł (14 100 zł x 4,9%).
Łączna oszczędność przedsiębiorcy w ciągu roku wyniesie 3 369,09 zł.
2. Ochrona w przypadku wystąpienia straty
Zaliczenie składki do kosztów uzyskania przychodu jest bezpieczniejsze, jeśli przedsiębiorca wykaże w danym roku stratę podatkową.
Jeżeli w 2026 roku przedsiębiorca poniósł stratę w wysokości 30 000 zł, a suma zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła 5 000 zł, wówczas jego łączna strata za 2026 rok to 35 000 zł.
W rezultacie zapłacona składka zdrowotna powiększa stratę wykazaną w zeznaniu rocznym. Bardzo ważne jest, że taką stratę można rozliczać w kolejnych 5 latach podatkowych, obniżając podatek w przyszłości. Tym samym koszt, poniesiony w ramach składki zdrowotnej, nie przepada, tylko generuje korzyść podatkową w kolejnych latach.
W przypadku odliczenia składki zdrowotnej od dochodu i wystąpienia straty, nie ma od czego odjąć składki, ponieważ dochód wynosi 0 zł. W takim scenariuszu prawo do odliczenia zapłaconych składek za dany rok bezpowrotnie przepada
Odliczenie składki od dochodu
Odliczenie składki zdrowotnej bezpośrednio od dochodu jest drugą metodą, na którą mogą zdecydować się przedsiębiorcy na podatku liniowym w 2026 roku.
Najważniejszą cechą takiego rozwiązanie jest możliwość pomniejszenia dochodu, od którego wyliczana jest zaliczka na podatek dochodowy. Pozwala to na realne zmniejszenie kwoty przelewanej do urzędu skarbowego. Oszczędność przedsiębiorcy na podatku dochodowym przy pełnym wykorzystaniu limitu odliczenia, wynosi 2 679 zł (14 100 zł x 19%).
Odliczenie składki następuje na etapie obliczania zaliczki na podatek. Dla niektórych podatników może być bardziej intuicyjnym sposobem prezentacji ich wyniku finansowego, niż księgowanie składki jako kosztu uzyskania przychodu.
Jak już napisaliśmy wcześniej, wybór odliczenia składki zdrowotnej od dochodu zamiast ujęcia w kosztach niesie ze sobą dwa istotne ograniczenia. Przede wszystkim nie pomniejsza podstawy wyliczenia składki zdrowotnej za kolejny miesiąc. Poza tym jeśli przedsiębiorca poniesie stratę w danym roku, odliczenie od dochodu nie będzie możliwe, a nieodliczone składki bezpowrotnie przepadają.
Składka zdrowotna na podatku liniowym – podsumowanie
Zaliczenie składki do kosztów wydaje się lepsze, ponieważ pozwala na „podwójną oszczędność”. Nie tylko obniża podatek dochodowy, ale również zmniejsza wysokość samej składki zdrowotnej w kolejnych miesiącach. Co więcej, chroni przedsiębiorcę przed utratą korzyści podatkowej w przypadku wystąpienia straty z działalności. Metoda odliczenia od dochodu wydaje się natomiast prostsza w ujęciu rachunkowym, ale mniej efektywna finansowo.
